ՆՈՐ ՏԱՐՈՒԱՆ ԴԻՄԱՒՈՐՈՒՄԸ 🎄ԱՒԵՏԻՔ ԻՍԱՀԱԿԵԱՆ

ՆՈՐ ՏԱՐՈՒԱՆ ԴԻՄԱՒՈՐՈՒՄԸ

Երբ Փարիզ էի, քանի մը ընկերներէ հրաւէր ստացայ նոր տարին միասին դիմաւորելու:
Դեկտեմբեր 31-ի գիշերը, մօտ ժամը 10-ին, մեր խումբը ճաշարանի մը մէջ արդէն գրաւած էր կանուխէն ապսպրուած սեղանը: Ճաշարանին ընդարձակ դահլիճը լեփ-լեցուն էր հասարակութեամբ. Բոլոր սեղանները բռնուած էին: Կային բազմաթիւ կիներ՝ շքեղ հագուած, անհամար ջահերով, ամէն սեղանի վրայ լոյսեր կային, որոնք կը բխէին ծաղիկներու ընդմէջէն:

Կանանց օղերու եւ մանեակներու, ապարանջաններու եւ մատանիներու գոհարներն անթիւ աստղերու պէս կը շողշողային շլացուցիչ փայլով:
Երաժշտութիւն կար, եւ տեղ-տեղ կը պարէին զոյգերը:
Ֆրաքներ հագած սպասաւորները, ճարպիկ եւ ճկուն կերպով իրենց մատներուն վրայ կրելով ափսէներով, բաժակներով, կերակուրներով լեցուն մատուցարանները՝ անցուդարձ կ'ընէին սեղաններուն մէջէն:
Ամէն սեղանէ կը ճառագայթէին ծիծաղ, քրքիջ, զուարթ ձայներ:
Կը նայէի շուրջս, մօտիկն ու հեռուն. ամէնքը զուարթ էին, ամենուն աչքերուն մէջ ալ պայծառ ժպիտ կար եւ գոհունակութիւն: Կարծես այս մարդիկ բնաւ վիշտ չէին տեսած, տխուր ժամ չէին ունեցած եւ հիմա հաւաքուած էին հոս՝ նոյն հաւատքով ընդունելու նոր եկող տարին, որ շարունակողը պիտի ըլլար իրենց ուրախութեան եւ երջանկութեան:
Ժամանակը քանի կը մօտենար գիշերուան ժամը 12-ին, երբ հին տարին տեղի պիտի տար նորին առջեւ, ընդհանուր զուարթութիւնը կը լեցուէր, կ'ուռճանար, կարծես պիտի պայթէր շամփանիայի շիշերու աղմուկով թռչող խցաններուն հետ եւ պիտի յորդէր շիշերէն հոսող փրփրուն գինիներուն հետ:
Փողոցէն, ճաշարանի հսկայ պատուհաններէն ներս կը նայէին ցնցոտիներ հագած մարդիկ, խեղճ երախաներ: Նոյնիսկ քանի մը երախաներ յանդգներ էին ներս մտնել եւ քաշուելով դրան մօտ կծկտեր մնացեր էին:
Ներս մտնող պարոնները կը նայէին անոնց վրայ եւ անտարբերութեամբ կ'անցնէին:
Սպասաւորները անընդհատ եւ զայրոյթով դուրս կը քշէին զանոնք:
Պահ մը ետք անոնք նորէն ներս կը մտնէին:
«Երեւի դահլիճին լոյսն ու շքեղութիւնը կը հրապուրէ զանոնք»,- կը մտածէի ես:
Սպասաւորներէն մէկը, չափազանց կատղած, կոպտաբար անոնց ծոծրակներուն զարնելով՝ կը վռնտէր դուրս:
Այս տեսարանը ուղղակի կը փճացնէր իմ եւ ընկերներուս տօնական տրամադրութիւնը, մանաւանդ որ մեր սեղանը մուտքէն հեռու չէր, եւ մենք աւելի մօտիկէն կը տեսնէինք այս տխուր պատկերը:
Քանի մը ֆրանք տուինք սպասաւորներուն՝ երախաներուն յանձնելու համար:
«Զարմանալի բան է աշխարհը»,- ըսաւ ընկերներէս մէկը՝ գլանակ մը վառելով:- «Մանաւանդ մեծ քաղաքը»,- յարեց ուրիշ մը:- « Քանի շուրջդ աղքատ կայ, երջանիկ չես կրնար ըլլալ«,- ըսաւ մեր ընկերներէն մէկուն տիկինը:
Երաժշտութիւնը պահ մը դադրեցաւ, քանի մը վայրկեան մնացած էր միայն ժամը 12-ին: Ամէնքը, ամէնքը կը պատրատուէին «խորհրդաւոր» րոպէին, ժամը 12-ը հնչելուն, երբ յանկարծ ցաւագին ճիչ մը լսուեցաւ, աղիողորմ ձայն մը: Բոլորը դարձան ձայնին կողմը. դրան մօտն էր: Երախաները դուրս քշելու ատեն, սպասաւորներէն մէկը բռունցքով զարկած էր երախայի մը դէմքին: Խեղճ երախան երկու ձեռքով բռնած էր բերանը, բայց քիթէն կը հոսէր արիւնը. խեղճը կու լար եւ վախցած կը ճչար:
Կիները ետ կը շրջէին՝ դէմքերնին կնճռոտելով եւ ծածկելով հովահարներու տակ: Շատեր զյրացած էին, չես գիտեր ո՞վ՝ որու դէմ: Ճաշարանի կառավարիչին հրամանով երաժշտութիւնը որոտաց, եւ ձայներու մէջ խեղդուեցաւ երախային լացը:
Վայրկեան մը ետք, երախաներէն մաքրուած էր դուռը, եւ սպասուհի մը գետնէն կը սրբէր արիւնը:
Այդ րոպէին հնչեց ժամը 12-ը. շամփանիայի շիշերը պայթիւնով բացուեցան, եւ դահլիճը թնդաց «հուռռա»-ներու մէջ:
-Գէշ սկսաւ տարին,- ըսաւ ընկերներէս մէկը:
-Պարապ խօսք է ըսածդ,- խստութեամբ յարեց մէկ ուրիշը.- ուրախանանք, քէֆ ընենք, ամէն տարի՝ ողջ, առողջ...
Բայց բոլորիս տրամադրութիւնը փճացած էր, թէեւ կը ջանայինք ուրախ ձեւանալ:
Այդ գիշեր ինչ որ կ'ուտէի եւ կը խմէի, ինծի կը թուէր թէ այդ խեղճ երախային արիւնն է թափած բոլոր կերածներուս մէջ:

Աւետիք Իսահակեան

 

ՆՈՐ ՏԱՐՈՒ ՀԵՏ ՆՈՐԱՆԱԼՈՎ- ՀԱՄՕ ՍԱՀԵԱՆ🎅

Նոր տարի է գալիս: Ուզում եմ շնորհաւորանքի խօսքեր գտնել իմ տոհմ ու տակի աւագների եւ կրտսերների համար, իմ ազգի բոլոր մեծերի ու փոքրերի համար:

Ուզում եմ յետ նայել, յետ գնալ, վերապրել անցածը, մէկ տարուան  անցածը: Ուզում եմ շնորհակալութեան ու շնորհաւորանքի խօսքեր գտնել իմ ժողովրդի փետրուարեան խիստ ու խելօք ընդվզումների համար, դարաւոր ստրկութեան վախից ձերբազատուելու նրա աստեղային ժամի համար, ազգային զարթօնքի, միահամուռ կամքի, միասնութեան եւ միաբանութեան նրա աստեղային ժամի համար, իր ինքնաճանաչման գիտակցութիւնը դարի ճակատին արձանագրելու համար, իր երդաշէն վաստակի եւ երդանուէրներ ոգու համար, կորցրածը ետ բերելու իր առաջին յանդուգն փորձի համար:

Մենք տոկալու եւ ապրելու ենք, քանի աշխարհը կայ, քանի աշխարհում մարդկութիւն կայ եւ մարդկութեան մէջ` մարդկայնութիւն:

Այս հաւատով էլ ոտք դնենք Նոր տարուան սեմին եւ բոլոր սրտով բոլորին մաղթենք` շնորհաւո՜ր Նոր տարի:

1988թ. դեկտեմբերի 31

ՆՈՐ ՏԱՐՈՒ ՀԵՏ ՆՈՐԱՆԱԼՈՎ

Հրաժեշտի ու հանդիպման
Երանելի մի ակնթարթ…
Զրը՜նգ զրը՜նգ,- ծոր է տալիս
Ժամացոյցի զանգը հպարտ:
Սեղանների վրայ թողած
Իր օրհնութիւնն ու իր բարին,
Հարազատի յօժարութեամբ
Հեռանում է յոգնած տարին:
Մանուկ տարին իր սպիտակ
Խանձարուրից աչքը բանում,
Ուրախութիւն, ուրախութիւն,
Ուրախութիւն է խոստանում:

Ուրախանանք Նոր տարու հետ,-
Նոր տարու հետ նորանալով,
Հին հոգսի հետ մեր քունքերի
Ճերմակն անգամ մոռանալով…
Ուրախանանք Նոր տարու հետ,
Նոր տարու հետ նորանալով,
Դալարելով մեր կեանք ապրենք,
Ոչ թէ դանդաղ չորանալով
Խաղաղութիւն մաղթենք հողին,
Մաղթենք` ամէն սար ու ձորում
Բողբոջներին բացուելու բախտ
Եւ ծիլերին հասկաւորում:

Սիրողներին մաքուր սիրոյ
Հաւատ մաղթենք մի հաստատուն,
Իմաստունին կորով մաղթենք,
Եւ կտրիճին իմաստութիւն.
Մերձաւորին վստահութիւն,
Մեծաւորին` ներող հոգի,
Բարուն ազատ թեւեր մաղթէք
Եւ բարութիւն ամէն ոքի:

ՀԱՄՕ ՍԱՀԵԱՆ

 

 

 

ՆՈՐ ՏԱՐՈՒԱՆ ՍԵՄԻՆ

ՆՈՐ ՏԱՐԻ

Հերի՛ք սպասենք, եկո՛ւր, Նոր տարի,

Իրականացո՛ւր իղձերս բարի:

Եկո՛ւր, Նոր տարի, բե՛ր մեզի համար

Արեւոտ ձմեռ ու ձիւնոտ ամառ:

Եկո՛ւր, Նոր տարի, ու բե՛ր անպատճառ

Աստղազարդ ցերեկ ու գիշեր պայծառ:

Եկո՛ւր, Նոր տարի, կապէ՛ մեզ համար

Անձրեւէն առաջ եօթնագոյն կամար:

Եկո՛ւր, Նոր տարի, եկո՛ւր մեր փողոց

Եթէ իղձերս շատ են արտառոց:

Ես ոչինչ կ՛ուզեմ, միայն թէ եկո՛ւր

Ու մեր աչքերուն խի՛նդ ու ծիծաղ տուր:

ՃԱՆՆԻ ՌՈՍՏԱՆ

ԲԱՐՈՎ ԵԿԱՐ ՆՈՐ ՏԱՐԻ

Բարի՜ եկար Նոր տարի
Երջանկաբեր առաւօտ
Գալըդ ըլլայ թող բարի
Ճակտիդ կապենք լոյս նարօտ:

Բարի՜ եկար Նոր տարի,
Նոր արշալոյս, նոր գարուն,
Բաշխաէ շողերդ զերդ արփի,
Սէր ու բեդկրանք ամէնուն:

Բարի՜ եկար Նոր տարի,
Նոր յոյսերով ակաղձուն
Գալըդ ըլլայ թող բարի,
Յարկերուն տակ զուարթուն:

Բարի՜ եկար Նոր տարի
Ափերուդ մէջ հունձք ոսկի
Բարիքներով դրախտին
Սիրտը բերկրի թող որբին:

Բարի՜ եկար Նոր տարի
Զերդ ծիածան երկնադիր,
Խաղաղութիւնն աշխարհի
Թող սրտէ սիրտ երկարի:

Բարի՜ եկար Նոր տարի
Գալըդ ըլլայ թող բարի
Թող կարկաչէ, թող հոսի,
Ցօղն օրհնութեան երկնքի:

«Ընթերցարան»

Շնորհաւոր Նոր Տարի եւ Սուրբ Ծնունդ

Եւ այսպէս ահա տարի մըն ալ անցաւ։
Կարօտն անցեալին նստած սրտերնիս,
Ցամաքէ ցամաք մեծ ոստիւններով
Ափ ափի բերինք։

Քաղաքէ քաղաք՝ ուր որ ալ եղանք,
Մէկ թարթի մը մէջ իրար միացանք,
Վանեցինք յաւէտ ըմբռնումն հեռուին,
Ու երեկուան պէս թարմ՝ ի՜նչ քաղցր յուշեր,
Վէտ վէտ քակուեցան կծիկի նման,
Բլուրի նման դարձեալ դիզուեցան
Ու քանդակեցին լուսափայլ քուրմեր,
Անդէ՜մ, անկործա՜ն։

Եւ դարձեալ այսպէս, պատմեցինք համակ,
Աշխարհը յուզող դէպքերը բոլոր,
Խառնեցինք իրար հին ու նոր խօսքեր,
Փորձեցինք յաճախ յոռետես մտքով,
Մերձենալ ի սպառ լաւատեսութեան։

Մոռնալ ուզեցինք անցեալը թախծոտ,
Յուսալով կրկին բացուեցանք նորին
Ու նորը եկաւ նման անցեալին,
Տարաւ մեզ կրկին հին հանգրուանին։

Ու դեռ այս անգամ մնացինք կառչած
Վերջին պահերուն առկայծող տարուան
Կարօտը կերտող յիշատակներուն,
Քար քանդակներու մեռած անցեալին։

Պիտ յուսանք սակայն եւ յամարօրէ՛ն,
Նոր տարուայ սեմին զինուած անցեալով,
Բաժնել բոլորին՝ հեռուին ու մօտին,
Փերեզակ մ՛ինչպէս փայլուն աստղեր,
Անցեալէն հասնող ոսկի՜ երազներ,
Մաղթանքներ առատ՝ բարութիւն վաղուան։

Թող գալիք տարին ըլլայ իսկական
Բեղուն նոր տարի, շալկած ուսերուն
մաղթանքներ փայլուն, մաղթանքներ բարի,
Բերելու ձեզի, ձեր զաւակներուն,
Նոր կայծը արի՝ նուաճումներուն։

Ի՞նչ կայ աւելի
քան այս մի քանի խօսքերը բարի,
մաղթելու ձեզի բարի նոր տարի։

Զարեհ Թօփալեան

ԿԱՂԱՆԴ ՊԱՊԱ

Հազար հազար նազով եկար-հազար հազար բարիքով,
Հազար հազար թելն սպիտակ մօրուքիդ,
Հազար հազար ծխնելոյզէ թօթուեցիր.
Հազար հազար կարօտակէզ հոգիներ,
Շարան շարան եկան ճամբուդ շարուեցան,
Մէկ օրէն:

Հազար հազար հոգիներու երգ տուիր
Երազ տուիր
Սէր տուիր,
Մէկ օրէն:
Հազար հազար հոգիներու վէրք տուիր,
Թախիծ տուիր
Վիշտ տուիր
Ոմանց շատ շատ, ոմանց շատ քիչ,
Ոմանց չկայ-չկա՜յ ըսիր, չմնա՜ց:

Մինչ անդին
Հազար հազար միս ոսկորէ պուպրիկներ,
Հազար անգամ նեղ լուսանցքէն կը նային,
Կը նային,
Հազար խոստում, հազար երազ կը սպասեն,
Եթէ չունիս բան մը որ տաս հազար հազար դուն անոնց,
Ինձմէ ա՜ռ,
Հազար անգամ, հազար կանգուն խոշոր սէր մը կաթոգին,
Տա՜ր ինձմէ,
Հազար անգամ հազար կտոր բարեւներ...

ՕՆՆԻԿ ՖԸՉԸՃԵԱՆ

ԽՕՍՔ ՆՈՐ ՏԱՐՈՒԱՅ

Այս նոր տարուայ առաւօտ մի երազանք ունիմ ես,
Եւ իմ բաժակը առած՝ տենչում եմ ծեր հօրս պէս,
Որ բոլորին խնդութիւն բերի նորեկ այս տարին,
Բերի նոր սէր ու ծիծաղ, ծավանայ բերքն ու բարին:

Որ ամէն մի տենչ ու խոհ ծնի ծաղիկ ու վարդեր,
Ամէն անուէջ բարիքով զուգի այգի ու արտեր,
Որ ածխահատը գտնի նոր երակներ հին հանքում,
Եւ իր պատիւը փրկի շղթայուած մարդը կեանքում:

...Որ անկատար չմնայ ոչ մի երազ ոչ մի իղձ,
Եւ ողջ մարդիկ իրար հետ լինեն եղբայր սրտակից,
Որ ամէն մի յարկի տակ խնդութեան երգը հնչի,
Եւ ոչ մի հունտ հողի մէջ անարգասիք չկորչի.

Որ մանուկները չողբան արցունքի մէջ ու սուգի:
Աղջիկներին գեղիրան լոկ հարսնաշորը զուգի,
Որ տատիկները իրենց թոռնիկներին գիրկն առած,
Խաղաղութեան խօսք ասեն, սեղանի շուրջ բոլորած:

Որ ամէն սիրտ աշխարհում երջանկութեամբ բաբախի
Եւ ոչ մի դուռ, ոչ մի փեղկ ցաւն ու վիշտը չբախի,
Հրթիռ դառած միտքը մեր Լուսնի ճամբան թող բռնի,
Եւ նաւի պէս՝ նորայայտ աստղերի շուրջ սաւառնի:

ԿԱՐԼԵՆ ՅԱԿՈԲԵԱՆ

Նամակ Ձմեռ պապին

Ձմեռ պապի, այս Նոր տարում այնպես արա,
Որ աշխարհը գոնե մի քիչ բարիանա,
Ամեն մեկին մի քիչ-մի քիչ մի բան արա,
Որ քեզանից ոչ ոք փոքր-ինչ չնեղանա:

Հարուստներին միայն հեռվից ձեռքով արա,
Աղքատների համար թող ձմեռն ամառնանա,
Իմ գործը չի, ոնց ուզում ես, այնպես արա,
Որ փոքրերի համար էլ առատ ձյուն տեղա:

Դժգոհելու շատ առիթներ՝ դժգոհներին,
Մտքի փոքր-ինչ պայծառացում՝ շատ գոհերին,
Առատ ու խիտ, առողջ մազեր՝ ճաղատներին,
Ամաչեցրու շռայլությամբ՝ ժլատներին:

Ձմեռ պապի, կույրերին բեր տեսողություն,
Խուլերին էլ, լավ կլիներ, լսողություն,
Բոլոր-բոլոր հիվանդներին՝ ապաքինում,
Այդքան էլ ճիշտ, քեզ լավ նայիր, առողջություն:

Թող այս տարի սիրահարներն ամուսնանան,
Նորապսակ զույգերն էլ թող երեքանան,
Մանկան ճիչով, անհոգությամբ թող լիանան,
Մյուսներն էլ՝ չնախանձեն, այլ հիանան:

Զինվորներին՝ ուժ ու կորով, արիություն,
Որ պահպանեն սահմանները հայրենիքի,
Մայրերին էլ, շուտով կգան, համբերություն,
Աշխարհին էլ թող որ լինի խաղաղություն…

Ինձ էլ մի լավ, քնքուշ աղջիկ, որ ինձ սիրի,
Ինձ հասկանա, շատ չխոսա, ինձ սատարի,
Որ քիչ փողից, նեղությունից չբարկանա,
Ու անպայման որ իմ կողքին երջանկանա:

Այս տարվա համար այսքանն արա, եկող տարի
Քեզ կսպասենք նոր ցուցակով մեր իղձերի:

ՇԻՆԱՐԱՐ

ՆՈՐ ՏԱՐԻ

Ահա՛ հասաւ
Նոր տարի,
Հետը բերեց նոր բարի,
Մանըր տըղոց` ուրախ օր,
Բարի զաւակ` հօրն ու մօր: 

Մանըր տըղայք են ուրախ,
Ունին կաղին, կոզինախ,
Սալորի չիր, չամիչ, թուզ,
Փըշատ, ունաբ ու ընկոյզ:
Մանըր տըղայք` չի մոռնաք 

Աշխարհքումըս չէք մենակ,
Ուրիշ շատ խեղճ տըղայք կան
Աղքատ և անօգնական:
Նոքա հայր և մայր չունեն,
Սև չոր հացի կարօտ են.
«Աղքատներին ողորմած Եղե՛ք»,
կասե ձեզ Աստուած:

Ռաֆայել Պատկանեան

 

Կաղանդ Պապուկի Փաթթուկը Սպիտակ Արջուկին

(Հեքիաթներու Աշխարհէն)

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ

Ճիշդ է, որ դարերու խորերէն եկող համամարդկային տիպար մըն է Կաղանդ պապուկը, որուն առասպելական հեքիաթները փոխանցուած են սերունդէ սերունդ: Ան եղած է երազներու աղբիւրն ու  փափաքներու շտեմարանը: Անոր ներկայութեան ո՛չ միայն փոքրիկներն են ուրախացեր, այլ նաեւ չափահասներն ու տարեցները:

Իրօք, Կաղանդ պապուկը, շնորհիւ իր անբիծ, առաքինի ու անաչառ կոչումին, կրցած է թափանցել իւրաքանչիւրիս ներաշխարհը եւ հոն կառուցած է  ազնուութեան, մեծահոգութեան եւ իրարօգնութեան պալատը:

Պալատ, որուն սեփականատէր կը դառնայ ամէն անհատ, որ ունի սիրոյ, խղճմտանքի, նուիրումի ու վեհանձնութեան բարեմասնութիւններ:

Ի զուր չէ, որ մարդկութիւնը իր ամբողջ գոյութեան ընթացքին զարմանալի մղումով եւ հոգեկանութեամբ մը թաթաւուն` կառչած է Կաղանդ պապուկին, որուն կարմրուկ այտերը, բարութեամբ յագեցած ժպիտը, վստահութիւն ներշնչող սպիտակ մօրուսն ու կենսախինդ տարազը ներշնչման աղբիւր են եղած դարեր շարունակ:

Աւելի՛ն. Կաղանդ պապուկին հզօր ու անկոտրում կամքը, բիւրեղացած շունչն ու եզակի մարդասիրութիւնը եղած են սրտապինդ յատկութիւններ, որոնցմով ան կրցած է գօտեպնդել բոլոր անոնք, որոնք դիմած են իրեն, սպասած են անոր գալուստին, ապրած են ու տակաւին կ՛ապրին իրմով եւ մեծապէս կը հրճուին իր ներկայութեամբ:

Մտահան պէտք չէ ընել նաեւ այն, որ Կաղանդ պապուկին ճառագայթող աչքերուն եւ հոգեկան լոյսին ազդեցութեան ներքեւ, անուղղայ եւ տկլոր արարածներն անգամ պահիկ մը անդրադարձած են իրենց գործած սխալներուն, թերութիւններուն եւ անախորժ վարքագիծերուն ու լծուած են ինքնասրբագրութեան աշխատանքին:

Ահաւասի՛կ, հեքիաթային տիպարի մը առասպելատիպ ուժին տարողութիւնը:

Արդ, ժամանակի ընթացքին ի յայտ կու գայ երեւոյթ մը, որուն ծանօթ չէ եղած ցարդ մարդ արարած, ինչ-ինչ պատճառներով: Վերջին շրջանին, գիտնականներ նկատած են, որ անասուններն անգամ շատ սիրած են երկրագունդի բեւեռներու յաւիտենական բնակիչ` Կաղանդ պապուկը: Փաստօրէն, հիւսիսային սառուցեալ բեւեռներու անասունները մօտէն ծանօթ են եղած մարդու այս տեսակին, որ աշխարհ է եկած յատուկ առաքելութեամբ, յանուն մարդ արարածին երջանկութեան, խաղաղութեան եւ երկրագունդի պաշտպանութեան: Իր կարգին, Կաղանդ պապուկն ալ յաճախակի այցելութիւններ է տուեր եւ զրուցեր բոլոր անասուններուն հետ, որոնց հանդիպեր է իր ճամբուն  վրայ:

Այս ձմրան, Ամանորին առիթով, երբ նուէրները բեռցուցած իր սահնակին վրայ եւ եղջերուներուն հետ միասին կ՛ուղղուէր դէպի այն երկիրները, ուր զինք կը սպասէին բազում փոքրիկներ եւ չափահասներ, որպէսզի ստանան իրենց նուէրները, բեւեռային ձիւնապատ մէկ ճանապարհին, Կաղանդ պապուկը կը հանդիպի իր շատ սիրելի բարեկամ սպիտակ արջուկներուն, որոնք կարծես անհամբեր կը սպասէին զինք` պատմելու իրենց մտահոգութիւններուն ու տառապանքին մասին:

Կաղանդ պապուկը կանգ կ՛առնէ ու կը սկսի մտիկ ընել տարեց սպիտակ արջուկին այնքան յուզաթաթախ եւ սրտաճմլիկ պատմութեան:

Տարեց արջուկը կը սկսի պատմել, թէ օր մը երկու չափահաս սպիտակ արջեր երբ կը զրուցէին իրարու հետ, անոնց կը միանայ փոքրիկ արջուկը: Ան, ըստ սովորութեան, բաժնուեր էր իր ծնողքէն` պտոյտ մը  կատարելու եւ որսորդութեան վարժ դառնալու: Հայր արջը, տեսնելով մարդ արարածի վայրենի եւ նիւթապաշտ վերաբերումը բնութեան բարիքներուն հանդէպ, եւ նկատի ունենալով, որ բնութեան կորուստը նաեւ կորուստն է կենդանական եւ բուսական աշխարհին, կը գանգատի` ըսելով.

– Միլիոնաւոր տարիներէ ի վեր երկրագունդի բեւեռային շրջաններու կենդանիները կ՛ապրէին խաղաղ եւ առանց մտահոգութիւններու: Եւ, հակառակ սառոյցի եւ սաստիկ ցուրտի գոյութեան, կենդանական աշխարհի տարբեր տեսակներ իրենց սնունդը կ՛ապահովէին շատ անգամ կապոյտ երկինքին ժպիտին ներքեւ:

Մայր արջը իր կարգին կ՛աւելցնէ, թէ այն օրէն, երբ մարդ արարած իր ոտքը դրաւ այս գեղեցիկ ու հրաշալի բնութեան հողին վրայ, արդէն խախտեցաւ հաւասարակշռութիւնը: Մարդու կոշտ ու կոպիտ վերաբերումին պատճառով մեր տան ճրագը սկսաւ կորսնցնել իր փայլքը, այսինքն` նորածին արջուկներու ծնունդը նուազեցաւ, այս շրջանին մէջ ապրող անասուններուն դէմքն անգամ փոփոխութիւն կրեց` ահ ու սարսափի արտայայտութիւն ունենալով, որովհետեւ որսորդներ իրենց հաճոյքը գոհացնելու համար կը դիմէին անհեռանկար եւ վայրենի ձեւերու, կը քանդէին ու կը բնաջնջէին ամէն ինչ:

Հայր արջը աւելի նեղացած կը մտածէր, թէ ինչպէ՛ս պէտք է ազատիլ այս փորձանքէն, երբ աշխարհի տարածքին` կենսոլորտի փոփոխութիւնը, մարդ արարածին վառելանիւթի անխնայ գործածութիւնը, ջերմաստիճանի բարձրացումն ու օդին մէջ արձակուած թունաւոր կազերու առատութիւնը, արդէն ուղղակիօրէն պատճառ կը դառնային երկրագունդի բեւեռներու սառոյցի արագ հալելուն:

Մայր արջին աչքերուն մէջ զգալի էր գոյութիւնը արցունքի կաթիլներուն: Ան գիտակից էր, որ երբ նման քանդում շարունակուի` կենդանական աշխարհին ապագան այդքան ալ փայլուն պիտի չըլլայ: Այս միջոցին անոր աչքերը յարեցան իր ձագին, որ եկած ու հանգչած էր մօր գիրկը: Փոքրիկ արջուկին անակնկալ փաթթուկը իր մօր ստեղծած էր այնպիսի զգացում մը, զոր կարելի չէր նկարագրել: Արջուկը զգացած էր իր ծնողքին ապրած վախը, երբ ուշի-ուշով մտիկ ըրած էր իր ծնողքը:

Հայր ու մայր արջերը, քիչ մը անակնկալի եկած այս ջերմ փաթթուկին ազդեցութենէ, կը սկսին մտածել ելքի մը մասին: Անոնք կ՛որոշեն հաւաքի մը հրաւիրել սառուցեալ բեւեռի բոլոր անասունները, որպէսզի միասին մտածեն եւ յարմար որոշումի մը յանգին:

Անոնք կը փոխանցեն, թէ պէտք է միջոց մը գտնեն պարզապէս իրենք զիրենք փրկելու եւ մարդ արարածը գիտակցութեան մղելու: Որովհետեւ երբ մարդը կը կործանէ բնութիւնը, ինքզինք մոխրակոյտի պիտի վերածէ ուշ կամ կանուխ:

Մայր արջը համախմբուած անասուններուն կ՛առաջարկէ ձեւ մը, որ, ըստ իրեն, պիտի կարենայ ազդել մարդու գիտակցութեան վրայ, եւ այսպիսով պիտի կարենային փրկել մարդն ու երկրագունդը: Ան յիշեց իր ձագին փաթթուկը եւ բոլորին ուշադրութեան յանձնեց հետեւեալ միտքը` ըսելով.

– Եթէ մենք` անասուններս, քաջ գտնուինք եւ առանց վախի փաթթուկ ընենք մեր ձագուկներուն` ամէն անգամ որ որսորդ տեսնենք, փոխանակ փախչելու եւ կամ յարձակելու անոնց վրայ, պիտի գայ ժամանակ մը, երբ մարդ անդրադառնայ եւ զգաստանայ: Մնացեալ անասունները կը համոզուին եւ կ՛ուզեն փորձել այս միջոցը:

Կը պատմուի, որ ժամանակ մը ետք, որսորդները ուղղակի կը զարմանան, երբ կը տեսնեն բեւեռային անասուններ` սպիտակ արջեր, փոկեր, նապաստակներ, աղուէսներ, զանազան տեսակի թռչուններ փաթթուած իրարու եւ առանց վախի կանգնած են իրենց դիմաց: Անասուններու պատգամը յստակ էր. այդ երկրամասը պիտի փրկուէր ահաւոր քանդումէ եւ ոճիրէ: Կը մնայ, որ բեւեռախոյզ գիտնականներ համարձակ ըլլան, ինչպէս կենդանիները, եւ պախարակեն մարդ արարածին քանդիչ բնազդը եւ զանոնք ուղղեն դէպի ապահով ապագայ:

Տարեց արջուկը երբ աւարտեց իր պատմութիւնը, նկատեց, որ Կաղանդ պապուկի կարմրուկ այտերուն վրայ կը սահէին բոցկլտող արցունքներ, որոնք ձեւով մը ցոյց կու տային անոր ընդվզումն ու խոր անհանգստութիւնը: Չէ՞ որ ան սիրոյ, խաղաղութեան, երջանկութեան եւ երազներու իրականացման պատգամաբերն էր եւ դարեր շարունակ առանց խտրութեան օգնած էր ամբողջ մարդկութեան:

Կաղանդ պապուկը խորասուզուած կը մտածէր, թէ ի՞նչ կարելի է ընել ի տես նման կացութիւններու, ինչպիսի՞ միջոցներու պէտք է դիմէր փրկելու համար այս գեղեցիկ աշխարհն ու անասունները, յարձակողապաշտ, նիւթին գերին դարձած եւ վայրենիացած մարդ արարածին ձեռքէն:

Կաղանդ պապուկը, մեծապէս հիացած փոքրիկ արջուկի կատարածէն, որ իր հրաշալի փաթթուկով կ՛ուզէր փրկել անասուններն ու մարդկութիւնը, իր կարգին մտածեց, որ անիկա նորաստեղծ ուժ մըն է` մարդկութեան գիտակցութեան յանձնուած, որով կարելի է զգաստութեան հրաւիրել դէպի ինքնասպանութիւն սուրացող մարդ արարածը:

Այս միջոցին, երբ արդէն Կաղանդ պապուկը հրաժեշտ կու տար տարեց արջին, յանկարծ դէպի իրեն կը վազէ փոքրիկ սպիտակ արջուկ մը` խանդավառ ու ուրախ, եւ իր անուշիկ թաթերով ամուր կը փաթթուի Կաղանդ պապուկին, կարծես ըսել կ՛ուզէր, որ երբ ան հանդիպի փոքրիկներու, անոնց յիշեցնէ, թէ իրենց նման փոքրիկ արջուկներ ամէն վայրկեան ենթակայ են սպանդի ու բնաջնջումի, մարդ արարածին քմայքին եւ վայրագ բնազդին զոհ դառնալով:

Կաղանդ պապուկի այտերը աւելիով կարմրեցան զգալով արջուկի փաթթուկին ջերմութիւնը: Պատգամը ըմբռնած էր. իրմէ կ՛ակնկալուէր լուրջ աշխատանք:

Ան, նախքան իր սահնակին վրայ նստիլը, մօտեցաւ իր եղջերուներուն, նայեցաւ անոնց փայլուն աչքերուն խորը, զգաց մտերմութիւնը եւ իր կարգին անոնց փաթթուելէ ետք սկսաւ իր ճամբորդութեան:

Մե՛նք ալ Կաղանդ պապուկին կը սպասենք անհամբեր:

 

╬ ՏՕՆ Ս.ՎԱՐԴԱՆԱՆՑ ԶՕՐԱՎԱՐԱՑ և 1036 ՎԿԱՅԻՑ ╬

 

Սրբոց Վարդանանց զօրավարացն մերոց` հազար երեսուն եւ վեց վկայիցն, որք կատարեցան ի մեծի պատերազմին

Ս. ՎԱՐԴԱՆԱՆՔ (V դ.)

Հայաստանում քրիստոնեության հաստատման առաջին իսկ տարիներից նրա դեմ խոյացան հեթանոսական կրոններով մոլորված ազգերը՝ հատկապես զրադաշտական Պարսկաստանը: 

Պարսկաստանը V դ. Հայաստանի վրա քաղաքական գերիշխանություն ուներ և ձգտում էր կիրառել այն՝ բռնի ուժով մեզ հավատափոխ անելու համար: Հայ ժողովուրդը պայքարի ելավ այդ ծրագրի դեմ և հաղթեց: Այդ հաղթական պայքարը գլխավորում էր ս. Վարդան Մամիկոնյանը: Ավելի քան 1000 քաջազուններից բաղկացած նրա զորագունդը կոչվում է Վարդանանք, որը 451 թ. մայիսի 26-ին Ավարայրի դաշտում վճռական ճակատամարտ տվեց պարսից զորքի դեմ: Վերջինիս համեմատ Վարդանանք խիստ փոքրաթիվ էին, բայց նրանց ապավինությունը Աստծո վրա էր: Ճակատամարտից առաջ նրանք աղոթեցին ու հաղորդություն առան և բոլորն էլ պատրաստ էին նահատակության: Եվ այս խիստ անհավասար մարտում նրանք այնպիսի քաջություն ու զորություն ունեցան, որ նահատակվելով հանդերձ՝ կոտորեցին քանակով իրենց մի քանի անգամ գերակշռող պարսից զորքի մեծ մասը: Ավարայրի ճակատամարտը բեկումնային նշանակություն ունեցավ. այլևս անհնար էր ընկճել հավատափոխության դեմ ամենուր պայքարող ժողովրդին, որ ոգևորված Վարդանանց սխրանքով՝ գերադասում էր նրանց պես հանուն Քրիստոսի նահատակվել և արժանանալ սրբերի պսակին, քան կենդանի մնալ հավատն ուրանալու գնով: Արդյունքում պարսից արքան հրաժարվեց բռնի հավատափոխության իր ծրագրից, և Հայաստանում վերականգնվեց քրիստոնեական աստվածպաշտության ողջ կարգը: Սա քրիստոնեական հավատի հաղթանակն էր: 

Այս հաղթանակի և Վարդանանց նահատակության հիշատակը Հայ Եկեղեցին նշում է համանուն տոնով՝ Բուն բարեկենդանին նախորդող հինգշաբթի օրը:

❤️💙🧡ՍԷՐԸ ԱՍՏՈՒԾՈՅ ՊԱՐԳԵՒՆ Է❤️💙🧡

 

Այս սիրոյ տօնին բոլորդ իրար սիրեցէք:
Այս սիրոյ տօնին սիրեցէք ձեր թշնամիները:
Այս սիրոյ տօնին բոլորիդ մաղթանքները բարի ըլլան բոլորին հանդէպ:
Այս սիրոյ տօնին սիրեցէք ձեր Տեր Աստուածը ձեր բոլոր սրտով:

Avetis | Ավետիս